Tự doanh là gì? Toàn cảnh về tự doanh (Prop trading)

Trong các bản báo caó hằng ngày, có ba lực lượng tham gia thị trường chứng khoán luôn được nhắc tới là: Nhà đầu tư nước ngoài, tự doanh và nhỏ lẻ. Nhỏ lẻ thì là bạn rồi. Quỹ nước ngoài cũng đã rõ. Còn tự doanh là ai? Họ làm gì và ảnh hưởng đến thị trường như thế nào?

Tự doanh là gì? Toàn cảnh về tự doanh (Prop trading)

Tự doanh là ai?

Tự doanh là phòng giao dịch chứng khoán của các ngân hàng thương mại, công ty chứng khoán hoặc một công ty đầu tư độc lập thực hiện các giao dịch trên thị trường bằng vốn của chính họ.

Tự doanh khác với các quỹ đầu tư ở chỗ, họ sử dụng nguồn vốn trực tiếp của tổ chức, thay vì tiền của khách hàng và thường không bị hạn chế bởi các điều khoản chặt chẽ như các quỹ đầu tư.

Tự doanh khác nhà đầu tư nhỏ lẻ (retail trader) ở chỗ họ có sẵn thông tin tốt hơn, sử dụng các phần mềm tính toán mạnh hơn các nhà đầu tư nhỏ lẻ. Tự doanh có thể tham gia thị trường với mục đích không chỉ mang lại lợi nhuận cho tổ chức. Điều này sẽ được nói ở phần sau.

Mục tiêu của tự doanh

Mang lại lợi nhuận

Như các nhà đầu tư khác trên thị trường, tự doanh giao dịch với mục tiêu mang lại lợi nhuận. Do sở hữu nguồn nhân lực phân tích chuyên nghiệp, nắm giữ thông tin tốt hơn các nhà đầu tư cá nhân. Mặt khác, tự doanh có thể tiếp cận các nguồn vốn giá rẻ và sử dụng đòn bẩy mạnh. Nên việc đầu tư/đầu cơ cổ phiếu, chứng khoán phái sinh  ... mang lại lợi nhuận cho tổ chức là việc có thể thực hiện được. Tuy nhiên, tham gia vào thị trường, các công ty tự doanh cũng chịu rủi ro như các nhà đầu tư cá nhân hay các quỹ.

Tạo lập thị trường

Một số công ty mong muốn cổ phiếu của họ thu hút nhà đầu tư, họ có thể thuê các công ty chứng khoán hoặc tự doanh khác thực hiện các lệnh mua bán, lệnh chờ ... để tạo thanh khoản cho cổ phiếu. Tự doanh hoạt động như nhà tạo lập thị trường, sẵn sàng mua hoặc bán cổ phiếu để tạo thanh khoản cho nhà đầu tư. Lúc này, lợi nhuận của việc làm tạo lập thị trường đến từ công ty thuê hơn là từ giao dịch.

Ở Việt Nam, theo tin vỉa hè từ các diễn đàn, có nhiều cổ phiếu được tạo lập thị trường để có thanh khoản cao. Cá biệt, có những cổ phiếu có 3-4 đơn vị tạo lập riêng biệt.

Phòng hộ rủi ro

Một số công ty chứng khoán phát hành các sản phẩm phái sinh như chứng quyền có đảm bảo. Các sản phẩm này có yêu cầu công ty phát hành phải mua tối thiểu một lượng cổ phiếu tài sản cơ sở để phòng hộ rủi ro. Lợi nhuận của hoạt động mua vào này chủ yến đến từ giao dịch sản phẩm phái sinh.

Tài sản đảm bảo tự doanh mua để phòng hộ việc phát hành chứng quyền. Nguồn: báo cáo bạch, vietstock

Xung đột lợi ích giữa tự doanh và các bên tham gia thị trường

Tự doanh, gồm phần lớn là công ty chứng khoán thường  đóng nhiều vai trò khác nhau như:

  • Quản lý quỹ
  • Quản lý tài sản khách hàng
  • Tự giao dịch tìm kiếm lợi nhuận
  • Môi giới giao dịch, khuyến nghị khách hàng

Do nắm thông tin tốt hơn và là nhà cung cấp dịch vụ, nhiều người lo ngại hoạt động của tự doanh có thể ảnh hưởng đến các hoạt động kinh doanh khác, gây thiệt hại cho khách hàng. Ví dụ:

  • Khi tự doanh nắm thông tin bất lợi về công ty và muốn bán ra một lượng lớn cổ phiếu, họ có thể khuyến nghị khách hàng mua vào để tránh bán giá thấp
  • Khi có thông tin hấp dẫn về công ty, họ có thể mua trước vào tài khoản tự doanh trước khi vào lệnh của khách hàng.

Nhìn chung, khi luật chưa rõ ràng mọi khả năng đều có thể xảy ra. Đã có rất nhiều lời phàn nàn của nhà đầu tư cá nhân khi cổ phiếu công ty thuộc họ F* vẫn giao dịch tốt trong khi thị trường hoàn toàn tắc nghẽn.

Tạm kết

Tự doanh của công ty chứng khoán, cùng với nhà đầu tư nước ngoài, và nhà đầu tư cá nhân là ba lực lượng chủ yếu của thị trường. Mọi vận động của các công ty tự doanh đều ảnh hưởng đến giá cổ phiếu cũng như thanh khoản của thị trường. Hi vọng bài viết đã giúp bạn hiểu sơ qua về Tự doanh (prop trading) trên thị trường chứng khoán.

Cảm ơn đã đọc đến đây. Nếu bạn muốn nhận được lời nhắc khi có bài viết mới. Hãy đăng kí lại email ngay bên dưới và like Facebook page của chúng tôi. Chúng tôi rất vui được gặp lại bạn trong các bài viết tới! <3

Share Tweet Send
0 Bình luận
Đang nạp...
You've successfully subscribed to Finaz.vn
Great! Next, complete checkout for full access to Finaz.vn
Welcome back! You've successfully signed in
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.