Trái phiếu cơ bản. (P1) Giới thiệu thị trường trái phiếu

Gần đây, khi thị trường cổ phiếu có sự dao động mạnh, nhiều người đã để mắt đến trái phiếu. Đây có lẽ là sự phát triển tốt của thị trường. Trái phiếu là lớp tài sản mang lại lợi nhuận tương đối ổn định mà không có tính giao động cao, dễ bị "ép tim" như cổ phiếu.

Trái phiếu cơ bản. (P1) Giới thiệu thị trường trái phiếu

Khái niệm về thị trường trái phiếu

Hãy nhớ lại, khi bạn đi vay ngân hàng, bạn phải trả ngân hàng cả vốn lẫn lãi dần theo thời gian. Bây giờ, bạn có thể làm ngược lại, bạn có dư tiền, cho doanh nghiệp vay, nhận lại vốn và lãi dần dần cho đến khi họ trả hết nợ.

Đầu tư trái phiếu đơn giản

Nhìn hoàn toàn đơn giản, giống hệt tiết kiệm!

Chính xác là như vậy, thị trường trái phiếu hoạt động với mô hình đơn giản: cho vay trả dần vốn + lãi. Tuy nhiên đây là thị trường hết sức đa dạng và cực lớn.

Để dễ hình dung về độ lớn thị trường, theo số liệu từ Sifma tính riêng cho thị trường Mỹ, tổng số tiền huy động từ trái phiếu (fixed income) là 2,109 tỷ đô. Trong khi tiền huy động từ cổ phiếu chỉ là 540 tỷ đô!

Độ lớn của thị trường trái phiếu và cổ phiếu. Nguồn Sifma

Ở Việt Nam, kênh trái phiếu doanh nghiệp ngày càng được quan tâm và số tiền huy động ngày càng cao hơn

Tại sao nhà đầu tư không gửi tiết kiệm mà lại mua trái phiếu.

Bởi vì, phần lớn Trái phiếu có mức sinh lời cao hơn so với tiết kiệm. Khoản chênh lệch giữa lợi suất trái phiếulãi suất tiết kiệm gọi là phần bù rủi ro. Nhờ phần bù rủi ro này mà nhà đầu tư có thể rút tiền tiết kiệm này để đầu tư trái phiếu.

Lấy ví dụ cho dễ hiểu, chúng ta có thể xem trái phiếu sau của Vingroup (được làm đơn giản hơn để dễ hiểu)

Trái phiếu Giá trị
Tên VICB2023001
Mệnh giá 100k (100 nghìn VND)
Thời hạn 3 năm
Đặc điểm khác Không tài sản bảo đảm, không chuyển đổi
Kì trả lãi 3 tháng/lần
Lãi suất =lãi tiết kiệm + 3.7%

Như trên chúng ta có thể thấy, phần bù rủi ro là 3.7%. Nghĩa là nếu lãi suất ngân hàng là 5.5%, lãi suất coupon là 9.2%. Khá tốt, đúng không ạ.

Tại sao công ty không vay ngân hàng mà phát hành trái phiếu?

  • Rẻ hơn, đỡ tốn nhiều tiền và thời gian hơn

Như trái phiếu của Vin ở trên, lãi suất trả cho NĐT khoảng 9.2%. Nếu đi vay ngân hàng lãi suất tối thiểu (theo suy đoán) cũng phải 11-13%. Chưa kể các điều kiện về lập kế hoạch, thẩm định, tài sản đảm bảo, báo cáo ... cũng ngốn mất khá nhiều thời gian và nguồn lực của doanh nghiệp.

Với cách huy động trái phiếu, doanh nghiệp có thẩm định từ ngân hàng đầu tư. Quy trình này thường được đánh giá là dễ thở hơn. Đặc biệt, nếu đã làm việc với ngân hàng đầu tư rồi, các lần phát hành trái phiếu sau cũng dễ hơn.

  • Vượt định mức của ngân hàng

Cho dù các điều kiện trên có thoả mãn, ngân hàng thường có hạn mức cho vay với một doanh nghiệp. Nếu vay vượt định mức đó, ngân hàng có yêu cầu khắt khe hơn khiến doanh nghiệp tốn nhiều chi phí hơn và buộc phải tìm kênh huy động vốn khác.

  • Ảnh hưởng đến điều hành doanh nghiệp

Nếu doanh nghiệp vay một khoản vốn lớn, ngân hàng có thể yêu cầu một vị trí trong ban quản trị để giám sát khoản nợ và từ chối các khoản đầu tư mạo hiểm. Khiến doanh nghiệp đã khó khăn còn khó khăn hơn.

Với cách phát hành trái phiếu, "chủ nợ" thường phân tán hơn và khó có sức mạnh lớn đến mức tác động vào việc điều hành.

Tại sao công ty không huy động vốn bằng phát hành thêm cổ phiếu mà phát hành trái phiếu?

Việc huy động vốn bằng cổ phiếu dù có nhiều lợi ích, nhưng cũng có mặt hạn chế là

  • Ảnh hưởng đến việc điều hành.

"Lắm thầy nhiều ma" là câu tục ngữ của ông bà có thể áp dụng được trong trường hợp này. Phát hành thêm cổ phiếu là gia tăng số người sở hữu công ty. Một số cổ đông có thể liên kết gây áp lực hoặc lật đổ ban lãnh đạo hiện tại. Gây khó khăn cho việc điều hành doanh nghiệp.

  • Kì vọng của nhà đầu tư cổ phiếu đối với doanh nghiệp cao hơn

Trái phiếu có mức chi trả rõ ràng, và được quy định từ đầu. Cổ phiếu, ngược lại, không quy định mức chi trả và nhà đầu tư nắm cổ phiếu luôn kì vọng nhận được mức lợi nhuận cao hơn trái phiếu. Nếu doanh nghiệp làm ăn tệ, cổ phiếu sẽ bị bán tháo và cổ đông sẽ hô hào thay CEO. Nếu doanh nghiệp làm ăn tốt, cổ đông sẽ đòi trả cổ tức ở mức cao thay vì tiếp tục đầu tư các dự án khác. Thật khó để chiều lòng các "ông chủ" này!

Mình đoán là đa số các bạn ở đây không nghĩ rằng mình đầu tư để nhận được mức tăng 10%/năm. Đa số tìm cách ăn bằng lần, x5, x10 lần tài khoản. :D

  • Tối ưu hoá cấu trúc vốn

Tuỳ doanh nghiệp sẽ có cấu trúc tỷ lệ vốn/nợ khác nhau và tỷ lệ này được tư vấn cho ban quản trị công ty. Thông thường công ty sẽ chạy song song các cách huy động vốn như trên, bao gồm: vay ngân hàng (và các tổ chức tín dụng khác), phát hành trái phiếu, phát hành cổ phiếu. Không có cách nào ưu việt hơn cách nào cả.

Tạm kết

Bạn đã có cái nhìn cơ bản về thị trường trái phiếu rồi. Chỉ là đầu tư tiền tiết kiệm với lãi suất cao hơn (và rủi ro lớn hơn). Tại sao doanh nghiệp phát hành trái phiếu và tại sao họ lại không phát hành trái phiếu. Chúng ta sẽ tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về trái phiếu ở các phần sau.

Nếu bạn muốn nhận được lời nhắc khi có bài viết mới. Hãy đăng kí lại email ngay bên dưới và like Facebook page của chúng tôi. Chúng tôi rất vui được gặp lại bạn trong các bài viết tới! <3


Share Tweet Send
0 Bình luận
Đang nạp...
You've successfully subscribed to Finaz.vn
Great! Next, complete checkout for full access to Finaz.vn
Welcome back! You've successfully signed in
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.