Nợ hộ gia đình tại Việt Nam đang tăng cao và đây là một vài suy nghĩ

Nợ vay hộ gia đình đang tăng cao, nợ vay margin tài chính đang ở đỉnh mọi thời đại. Mọi người đổ xô đi vay tiền để đầu tư. Tiếp theo sẽ là gì???

Nợ hộ gia đình tại Việt Nam đang tăng cao và đây là một vài suy nghĩ

Số liệu từ báo cáo

Theo báo cáo từ HSBC, cho vay hộ gia đình đang có xu hướng tăng cao tại 4 ngân hàng nhà nước lớn nhất Việt Nam là: VCB, BIDV, Viettin bank và Agribank. Theo đó

Theo đó, bảng cân đối kế toán của 4 ngân hàng này cho thấy sự gia tăng mạnh mẽ cho vay tiêu dùng, lĩnh vực có rủi ro cao hơn, cùng với nợ hộ gia đình tăng cao. Cho vay hộ gia đình của các ngân hàng này tăng đáng kể từ 28% tổng dư nợ năm 2013 lên 46% vào năm 2020, tức là nợ hộ gia đình tăng nhanh từ 25% GDP lên 61% GDP. Mặc dù tăng trưởng nợ hộ gia đình giảm đáng kể vào năm 2020, nhưng mức độ vẫn còn cao. Tính theo lực lượng lao động, cho vay tiêu dùng thậm chí đã tăng vọt từ 41% thu nhập năm 2013 lên hơn 100% năm 2020. Tuy nhiên, các nhà phân tích của HSBC lưu ý hạn chế của ước tính này là số liệu nợ hộ gia đình bao gồm khá rộng, trong đó có vốn vay sử dụng vào mục đích kinh doanh.

Theo vnexpress.net

Giải thích đơn giản hơn một chút:

  • Cho vay hộ gia đình đã tăng nhanh tại 4 ngân hàng lớn. Từ 28% năm 2013 tổng số tiền cho vay lên dến 46% năm 2020
  • Không phải tất cả số tiền vay này đều sử dụng cho chi tiêu gia đình, một phần trong số đó là các khoản vay cá nhân cấp vốn cho các công ty tư nhân, hộ gia đình của người vay. Theo tham vấn từ IMF, một nửa số tiền vay từ hộ gia đình là đổ vào kinh doanh.
  • Tuy nhiên các khoản vay từ hộ gia đình tăng là có thật. Và các khoản vay này đổ vào đâu?

Các khoản vay hộ gia đình đổ vào đâu?

Dưới đây là số liệu tổng hợp các khoản vay hộ gia đình từ Thái Lan và Trung Quốc. Theo đó các hộ gia đình vay chủ yếu để:

  • Mua nhà (mortgage)
  • Chi tiêu gia đình (Retail loan)
  • Mua xe (Car Purchase)
  • Nợ thẻ tín dụng (Credit card)
Các thành phần nợ vay hộ gia đình tại Trung Quốc và Thái Lan

Có cảm nhận rằng, nợ vay gia đình của Việt Nam có xu hướng giống Trung Quốc hơn Thái Lan. Phần lớn các khoản vay có thể dùng để đầu tư vào bất động sản và các tài sản đầu tư khác (vàng, chứng khoán, tiền điện tử ...)

Cùng với số liệu vay từ ngân hàng, dư nợ vay margin từ các công ty chứng khoán cho thấy, nợ vay margin cũng đang ở đỉnh mọi thời đại. Nhiều công ty hết tiền cho dân chơi chứng vay, phải xoay sở tăng vốn để tăng nguồn tiền margin. Nguồn

Khi nào nên vay nợ

Lý thuyết tài chính nói rằng, bạn chỉ vay nợ khi biết rằng số tiền mình đầu tư mang lại lợi nhuận tốt hơn lãi vay. Nôm na là khi vay lãi suất 12%/năm thì bạn phải dùng số tiền đó để sinh lời 15 - 20% để bù lãi vay và hưởng chênh lệch.

Hiện tại, mọi người được kích thích bởi nguồn vốn giá rẻ và nhìn thấy giá tài sản (nhà đất, chứng khoán) đang tăng mạnh. Bản thân lại đang rảnh rang do công việc giảm sút và cảm thấy hưng phấn vì bạn bè nhanh giàu nhờ đầu tư trước đó nên sẵn sàng đi vay đầu tư tài sản theo kiểu "thấy người ta kiếm được khoai thì mình cũng vác mai đi đào"

Tuy nhiên, suy thoái do covid-19 ảnh hưởng nặng nề đến toàn bộ chuỗi cung ứng gồm sản xuất, vận chuyển, phân phối, kinh doanh. Các doanh nghiệp siêu nhỏ bị ảnh hưởng nặng nề nhất (và đây cũng là nơi 50% vay nợ gia đình đổ vào). Chỉ có tài sản tài chính như chứng khoán, bất động sản tăng giá mạnh và thu hút vốn đầu tư, trong đó có cả vốn vay.

Điều gì xảy ra nếu dịch bệnh qua đi, mọi thứ trở lại bình thường và dòng tiền quay lại doanh nghiệp? Vấn đề không phải là Nếu mà là khi nào.

Một vấn đề nữa với các khoản vay mua nhà là "Lãi suất thả nổi". Sau khi ân hạn 1 năm đầu tiên 7-8%. Người mua sẽ nhận được mức lãi suất ngân hàng + 4% tương đương với 13- 14%/năm, gần gấp đôi số tiền năm đầu. Việc xoay sở tiền để đóng cho ngân hàng là rất căng thẳng. Đặc biệt khi lãi suất ngân hàng có thể sẽ tăng thời gian tới do lạm phát tăng.

Trường hợp Cambodia

Mình làm việc ở Cambodia 10 năm, đi khắp các huyện, tỉnh ở đây hàng năm và nhận thấy rằng. Các trụ sở to nhất ở trung tâm huyện, tỉnh toàn là công ty tài chính. Nợ vay của hộ dân tại Cambodia là khá báo động. Người dân vay rất nhiều và gần như vay để làm mọi thứ: từ mua cây, con giống đến phân bón. Thóc lúa gặt xong đóng bao trên bờ là bán luôn. Lại mang tiền đi trả các công ty tài chính Microfinance. Gặp năm được mùa thì không sao (các công ty cho vay hót vang trời - mang lại ấm no cho người dân), tuy nhiên năm mất mùa thì thảm hoạ. Không trả được nợ, người dân phải bán dần đất đai đi và dần dần phải bỏ đất để lên thành phố làm công nhân.

Nghe gần như quá trình công nghiệp hoá ở Anh hồi thế kỉ 18.

Người Việt Nam có truyền thống tiết kiệm, luôn lo phòng thủ hi vọng sẽ không vỡ trận trước cám dỗ tiêu dùng trước trả tiền sau của thế giới tài chính.

Tạm kết

Nợ vay là công cụ tài chính mà nếu dùng đúng thì nhanh giàu, nếu dùng sai thì nhanh phá sản. Bên ủng hộ và phản đối đều rất đông và hung hãn. Bản thân mình nghĩ, quan trọng là ở mục tiêu của bạn VÀ phân tích tình hình hiện tại trong 3-5 năm tới. Việc sử dụng đòn bẩy, nếu bạn mới bắt đầu thì nên bắt đầu từ mức thấp,  chỉ vay khi có 70% giá trị tài sản để khi có tác động ngoài dự tính còn có thể xoay sở kịp. Luôn tuân thủ việc giữ một khoản tiền trong quỹ khẩn cấp (1 năm lương) và đóng bảo hiểm đầy đủ.


Share Tweet Send
0 Bình luận
Đang nạp...
You've successfully subscribed to Finaz.vn
Great! Next, complete checkout for full access to Finaz.vn
Welcome back! You've successfully signed in
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.