Hỏi đáp về tiền mật mã cho người mới: NFTs (P2)

Tiếp theo series về tiền mật mã, chúng ta sẽ đến với một thuật ngữ, thậm chí còn trừu tượng hơn cả tiền kĩ thuật số, là NTF và ứng dụng của NTF trong thế giới thực. Bao gồm chức năng giao dịch quyền sở hữu của các tác phẩm nghệ thuật điện tử và game

Hỏi đáp về tiền mật mã cho người mới: NFTs (P2)

Bức ảnh của Beeple được rao bán với giá 6,6 triệu đô la Mỹ

NFTs là gì?

NFTs là từ viết tắt của Non-fungible token. Từ “Non-fungible” có nghĩa là sự đơn nhất, định danh không thể thay thế bởi thứ khác.  Ví dụ bitcoin là một "fungible", chúng giống nhau và có giá trị như nhau, tráo đổi bitcoin này với bitcoin kia không làm thay đổi gì cả. Mặt khác, thẻ pokemon lại là một "non fungible", khi bạn trao đổi thẻ pokemon này với thẻ pokemon khác, bạn được hai thẻ hoàn toàn khác nhau.

Token là một chữ kí số hay chữ kí điện tử. Như vậy NFT là một chữ kí số, chữ kí điện tử lưu trữ một giá trị đơn nhất, không thể bị thay thế.

NFTs hoạt động như thế nào?

Nhìn về phía giao dịch, hầu hết NTFs là một phần của hệ thống xích khối Ethereum (Ethereum blockchain). Ethereum là một dạng tiền mật mã, giống bitcoin, nhưng hệ thống của Ethereum hỗ trợ các NFTs có thể giao dịch lẫn nhau. Ngoài Ethereum, các NFTs có thể giao dịch trên các nền tảng khác hoặc tự tạo ra nền tảng cho riêng mình.

Ta có thể giao dịch cái gì trên chợ NFTs?

NFTs có thể là bất kì cái gì được số hoá, như các bức tranh vẽ, âm nhạc hay một phần bộ nhớ trong đầu bạn được lưu trữ. Nhưng phần lớn các giao dịch lớn hiện tại là các tác phẩm nghệ thuật số hoá.

Như vậy, mọi người có thể bán cả các bài viết của mình như NFTs?

Không ai ngăn cản bạn cả, mặc dù nhiều tranh cãi về việc NFTs chỉ nên sử dụng để giao dịch các tác phẩm nghệ thuật số hoá.

Tuy nhiên, gần đây người sáng lập Tweeter đã rao bán tweets đầu tiên của mình trên nền tảng tweeter và đã có người trả giá đến $363k cho ảnh chụp bản tweet của ông

Liệu mọi người có cho rằng NFTs giống như việc sưu tập nghệ thuật?

Tôi cho rằng một vài người nghĩ như vậy thật. Gần đây có người đã trả $390k cho 50 giây video của Grimes hay ai đó đã trả $6.6 triệu đô la cho một video của Beeple.

Khoan đã, nhưng tôi có thể download dễ dàng video mà ai đó đã trả hàng triệu đô để sở hữu cơ mà?

Chà, đúng vậy. Việc này sẽ khiến nhiều người thấy khó hiểu. Bạn có thể copy file bao nhiêu lần tuỳ thích, kể cả file đó đã được rao bán như NFTs

Nhưng NFTs được thiết kế để người mua có được thứ mà không ai copy được: Quyền sở hữu công việc (mặc dù người tạo ra sản phẩm có bản quyền và quyền phân phối, giống như các tác phẩm nghệ thuật vật lý).

Ví dụ đơn giản, mọi người có thể mua một bản in bức tranh của Monet, nhưng chỉ một người duy nhất có thể sở hữu bản do chính tay Monet vẽ.

Một ví dụ ở Việt Nam, ai đó đã mua bản quyền bài thơ "Màu hoa sim tím" của nhà thơ Hữu Loan. Tuy nhiên bài thơ vẫn được phân phối trên mạng và ai cũng có thể đọc được. NFTs trong trường hợp này chính là bản quyền tác giả của bài thơ.

Có sự khác biệt ở đây! Sở hữu một bức tranh của Monet khác với việc chia sẻ các tập tin số. Xem trực tiếp tranh của ông khác với việc xem ảnh chụp của chúng. Còn các bản vẽ điện tử, chúng giống nhau hoàn toàn

Vấn đề là bản quyền sở hữu, chúng vẫn là khái niệm chính ở đây.

NTFs giúp ích gì được cho xã hội?

Tuỳ thuộc vào bạn ở vị trí nào trong xã hội.

Nếu bạn là một nghệ sỹ, người sáng tạo ra các bản vẽ, âm nhạc... NTFs là một cách, một phương tiện để bạn bán tác phẩm của mình. Bạn dành hàng giờ lao động để tạo ra tác phẩm, rồi bạn bán sức lao động của mình ở đâu? trên Apple Store? Trên các cửa hàng của bên thứ 3? Tốt thôi. NTFs thậm chí còn tốt hơn nữa. Nó cho phép bạn nhận được phần trăm mỗi khi tác phẩm bạn tạo ra được giao dịch chuyển quyền sở hữu. Nếu tác phẩm của bạn hết sức phổ biến và được lùng mua, bạn sẽ nhận được lợi nhuận kếch xù!

Nếu bạn là người mua. Việc đầu tiên, đó là bạn đang hỗ trợ nghệ sỹ, người sáng tạo ra tác phẩm. Mua một NTFs đồng nghĩa với việc bạn sở hữu quyền cơ bản, như bạn có thể đăng trên mạng hoặc đặt làm ảnh cá nhân. Hoặc lưu trữ trong ví điện tử của mình.

Nếu bạn là nhà sưu tập, nhà đầu tư! mua NTFs giống như một đầu cơ tài sản. Bạn mua và giữ với hi vọng giá sẽ tăng lên từng ngày và bạn có thể bán để kiếm lợi nhuận.

Nói như vậy, mỗi NTF đều được định danh?

Đúng như vậy, về phía công nghệ mọi thứ đều có thể được định danh. Nhưng một video, một bức ảnh, chỉ cần thay đổi một pixel hay một giây sẽ tạo ra một định danh khác nhau. Giống như bức tranh "đêm đầy sao" của Van Gogh chỉ có một nhưng ảnh chụp bức tranh thì có hàng trăm ngàn. Hay như thẻ pokemon, loại thẻ pokemon Pikachu chỉ có một nhưng số lượng thẻ Pokemon Pikachu thì có hàng ngàn!

Ai lại bỏ hàng trăm ngàn đô để mua NTF của một thứ có đầy trên mạng?

Chà, đó là vấn đề của NFTs. Một vài người tin rằng NFTs là tương lai của sưu tập các tác phẩm nghệ thuật  số. Những người khác dùng NFTs như cách họ giao dịch thẻ Pokemon. Một số người có thậm chí có thể rao bán một video thành nhiều NFTs khác nhau bằng cách thay đổi chỉ vài pixel hay vài bit dữ liệu. Do vậy, bạn nên cẩn trọng khi giao dịch NFTs.

Liệu tôi có thể bán bài viết này như một NFT?

Không, nhưng về mặt kĩ thuật, mọi tài sản được số hoá có thể được bán như một NTF, bao gồm các bài viết trên mạng như Quartz hay New York Times. Có người thậm chí đã rao bán bản chụp X quang răng của anh ta.

Nghe ghê quá, liệu tôi có thể mua răng của ai đó như một NTF?

Có một vài người đã thử bán các đồ vật thực tế như NFT, bằng các phương thức xác thực. Nike đã đăng kí bản quyền phương thức xác thực giày Sneaker sử dụng hệ thống NFT, được gọi là CryptoKicks. Dù vậy, tôi chưa thấy ai bán răng cả.

Tôi có thể mua NTF ở đâu?

Có vài sàn giao dịch trên mạng như OpenSea, Rarible Nifty Gateway và Grimes. Còn đầy các sàn khác đang mọc lên mỗi ngày.

Tôi nghe nói ở đâu đó có thể mua mèo như NFT?

Đó là game được gọi là CryptoKitties, ở đó bạn có thể mua một con mèo ảo sử dụng công nghệ NFTs. Ở đó có người đã trả 170 ngàn đô để sở hữu một con mèo.

Đây là nơi rất hứa hẹn để công nghệ NFTs phát triển: ngành Game. Một vài game đã cho phép giao dịch nhân vật game, đất, vũ khí trong game bằng NFTs. Người chơi có thể "cày" game để nhận được vũ khí, nhân vật ... và bán lại thông qua NFTs. Mua bán vật phẩm game đã có từ trước công nghệ NFT, Tuy nhiên, việc sử dụng NFTs và nền tảng blockchain đứng sau cho phép chống giả mạo, trộm đồ, lừa đảo trong game.

Ở Việt Nam, chúng ta cũng đang có một Startup nổi như cồn với việc viết game sử dụng công nghệ nền tảng Blockchain là Sky Mavis

Liệu tôi có nên mua NFTs và giữ nó 500 năm?

Tất nhiên. Tuy nhiên cũng có một vài rủi ro. Thiết bị lưu trữ bị hỏng, định dạng file không còn được hỗ trợ, website chết, người dùng quên password ví điện tử. Tuy nhiên các tác phẩm vật lý cũng bị hư hỏng tương tự.

Tôi muốn mua NFTs bằng bitcoin có được không?

Được, tất nhiên. Hầu hết các sàn giao dịch đều chấp nhận tiền điện tử như Bitcoin hay Ethereum. Về mặt kĩ thuật, việc sử dụng tiền gì phụ thuộc vào người bán, họ có thể yêu cầu bất kì loại tiền gì.

Tôi có phải mua két sắt để lưu trữ NTFs?

Giống như tiền điện tử, NTFs có thể lưu trữ trong các ví điện tử và lưu trữ trên mạng. Tất nhiên bạn có thể lưu ví điện tử về và cất trong két sắt.

Theo theverge


Share Tweet Send
0 Bình luận
Đang nạp...
You've successfully subscribed to Finaz.vn
Great! Next, complete checkout for full access to Finaz.vn
Welcome back! You've successfully signed in
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.