Hỏi đáp về lạm phát cho người mới

Kiến thức cơ bản về lạm phát từ cục thống kê bộ Lao Động Mỹ (BLS)

Hỏi đáp về lạm phát cho người mới

Lạm phát là gì?

Hiểu một cách đơn giản, Lạm phát được mô tả là giá cả liên tục tăng, hoặc giá trị đồng tiền giảm liên tục.

Lạm phát lõi là gì?

Lạm phát cơ bản là thước đo lạm phát không bao gồm một số mặt hàng nhất định, như giá thực phẩm và năng lượng, bởi vì chúng biến động liên tục và ảnh hưởng bởi mùa.

Giảm phát là gì?

Giảm phát ngược lại với lạm phát - là sự giảm giá liên tục hoặc tiếp tục tăng giá trị của đồng tiền. Trong thời kỳ Đại suy thoái, người Mỹ trải qua tình trạng giảm phát ở mức tồi tệ nhất. Giá cả giảm mạnh, và không ai có tiền để chi tiêu, thuê, xây dựng hoặc làm bất cứ điều gì.

Giảm phát thường làm giảm nhu cầu vì chi tiêu của người tiêu dùng đối với hàng hóa và dịch vụ giảm đi đáng kể. Do đó, có thể dẫn đến tỷ lệ thất nghiệp ngày càng tăng.

Mất lạm phát là gì?

Mất lạm phát là sự giảm tốc độ lạm phát trong một khoảng thời gian. Ví dụ, nếu tỷ lệ lạm phát là 1,3% trong một tháng và chuyển sang 1,2% trong thời gian tới, thì đây có thể được coi là thời kỳ mất lạm phát.

Mất lạm phát và giảm phát thường bị nhầm lẫn. Trong ví dụ, giá vẫn tăng 1,2% trong tháng thứ hai. Với giảm phát, tỷ lệ lạm phát thực sự phải giảm xuống dưới 0%. Nếu tỷ lệ lạm phát ban đầu là rất thấp, mất lạm phát có thể dẫn đến giảm phát.

Siêu lạm phát là gì?

Siêu lạm phát là lạm phát ở mức rất cao hoặc lạm phát “ngoài tầm kiểm soát”. Định nghĩa được hầu hết các nhà kinh tế sử dụng là "một chu kỳ lạm phát mà không có bất kỳ xu hướng trở về giá trị cân bằng."

Nền kinh tế năm 2008 của Zimbabwe là một ví dụ gần đây về siêu lạm phát. Vào tháng 7 năm 2008, tiền giấy trị giá 100 tỷ đô la đã được in ra trong nỗ lực chống lại tình trạng thiếu tiền trầm trọng. Mặc dù mệnh giá rất lớn nhưng một tờ tiền vẫn không đủ để mua một ổ bánh mì

Lạm phát đình trệ là gì?

Lạm phát đình trệ là thời kỳ lạm phát cao, tăng trưởng kinh tế yếu và tỷ lệ thất nghiệp cao.

Suy thoái kinh tế là gì?

Nói một cách dễ hiểu nhất, suy thoái xảy ra khi một quốc gia có mức tăng trưởng âm trong một khoảng thời gian. Nói chung, suy thoái "chính thức" xảy ra khi Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của một quốc gia giảm trong hai quý liên tiếp trở lên.

Tuy nhiên, nếu mức tăng trưởng âm, rồi dương, rồi âm lại không bị coi là suy thoái.

Khủng hoảng kinh tế là gì?

Khủng hoảng kinh tế xảy ra khi một quốc gia có mức tăng trưởng âm trong một thời gian dài, thường là nhiều năm.

Chỉ số giá tiêu dùng (CPI) là gì?

Chỉ số giá tiêu dùng, còn được gọi là CPI, là thước đo sự thay đổi trung bình theo thời gian của giá mà người tiêu dùng thành thị phải trả cho một rổ hàng hóa và dịch vụ tiêu dùng trên thị trường.

CPI có phải là thước đo lạm phát tốt nhất không?

Điều này có lẽ được giải quyết tốt nhất bởi Cục Thống kê Lao động (BLS), người tạo ra CPI. Đây là trích dẫn trực tiếp từ trang web của họ:

Nhiều chỉ số khác nhau đã được đưa ra để đo lường các khía cạnh khác nhau của lạm phát. Chỉ số CPI đo lường lạm phát của người tiêu dùng trong chi phí sinh hoạt hàng ngày của họ; Chỉ số Giá sản xuất (PPI) đo lường lạm phát ở các giai đoạn đầu của quá trình sản xuất và tiếp thị; Chỉ số Chi phí Việc làm (ECI) đo lường lạm phát trên thị trường lao động; Chỉ số BLS đo lường lạm phát đối với hàng hóa xuất khẩu và nhập khẩu; Chỉ số điều chỉnh GDP (GDP Deflator) đo lường sự tổng hợp lạm phát của tất cả thành phần: chính phủ (Liên bang, Tiểu bang và địa phương), các doanh nghiệp và người tiêu dùng. Cuối cùng, có các công cụ đo lường chuyên biệt, như đo lường lãi suất và các thước đo về kỳ vọng lạm phát của người tiêu dùng và giám đốc điều hành.

Biện pháp "tốt nhất" về lạm phát cho một ứng dụng phụ thuộc vào mục đích sử dụng dữ liệu. Chỉ số CPI nói chung là thước đo tốt nhất để điều chỉnh các khoản thanh toán cho người tiêu dùng khi mục đích là cho phép người tiêu dùng mua, theo giá hiện nay, một giỏ hàng hóa và dịch vụ trên thị trường tương đương với một giỏ hàng hóa và dịch vụ mà họ có thể mua trong một khoảng thời gian trước đó. Chỉ số CPI cũng là thước đo tốt nhất để sử dụng để chuyển đổi doanh thu bán lẻ và thu nhập theo giờ hoặc theo tuần thành thu nhập thực, còn gọi là thu nhập trừ lạm phát.

Giá CPI được thu thập như thế nào?

Cục Thống kê Lao động (BLS) có những người thu thập dữ liệu được gọi là trợ lý kinh tế chịu trách nhiệm thăm hoặc nói chuyện với các nhà cung cấp hàng hóa và dịch vụ khác nhau trên khắp Hoa Kỳ. Theo BLS, các trợ lý kinh tế ghi lại một cách lấy mẫu khoa học về giá của khoảng 80.000 mặt hàng (hàng hóa và dịch vụ). Họ thu thập, ghi lại và cập nhật dữ liệu hàng tháng, phục vụ cho việc theo dõi và đo lường những thay đổi về giá trong Chỉ số giá tiêu dùng (CPI).

Ở Việt Nam: Theo phỏng vấn với Phó cục trưởng tổng cục thống kê:

Hằng tháng, 63 địa phương tổ chức thu thập giá các mặt hàng thuộc Danh mục hàng hóa và dịch vụ đại diện theo 3 kỳ. Toàn quốc có khoảng 40.000 điểm điều tra giá với địa điểm kinh doanh ổn định, thuộc các loại hình kinh tế. Hiện nay, chúng tôi đã triển khai điều tra giá tiêu dùng bằng thiết bị điện tử CAPI tại 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, giúp nâng cao chất lượng số liệu điều tra, minh bạch quá trình điều tra, rút ngắn thời gian sản xuất số liệu và tiến tới hội nhập với thống kê thế giới.

Đối với các mặt hàng đặc biệt như điện, nước sinh hoạt, Tổng cục Thống kê quy định riêng cách thu thập giá theo đúng phương pháp luận quốc tế và thực hiện theo tư vấn của chuyên gia IMF. Ví dụ, điện sinh hoạt là một mặt hàng quan trọng phục vụ đời sống hàng ngày của người dân. Giá bán lẻ điện phục vụ tiêu dùng có những điểm đặc biệt, không giống như hàng hoá khác. Giá bán lẻ điện do Nhà nước quản lý và chia theo nhiều mức. Vì vậy, giá thực tế bình quân gia quyền trả cho 1 kwh điện tiêu thụ của người dân hằng tháng khác nhau tuỳ theo lượng tiêu thụ ở các mức nhiều hay ít, điều này phản ánh đúng giá thực tế mà người dân phải chi trả. Cách tính giá tiêu dùng thực tế bình quân của 1 m3 nước hằng tháng cũng tương tự như tính giá điện, giá bán nước máy được tính bằng cách chia doanh thu bán nước máy cho tổng khối lượng tiêu thụ theo nhu cầu tiêu dùng của người dân trong tháng đó.

Chỉ số CPI có phản ánh thói quen chi tiêu hoặc trải nghiệm của tôi với sự thay đổi giá cả không?

Không nhất thiết. Ví dụ: Chỉ số giá tiêu dùng không bao gồm thói quen chi tiêu của những người sống ở khu vực nông thôn, những người trong Lực lượng vũ trang hoặc những người trong các cơ sở, chẳng hạn như nhà tù. Cụ thể, CPI bao gồm dữ liệu về thói quen chi tiêu của hai nhóm dân số:

  • người tiêu dùng thành thị (U) và
  • những người có thu nhập lương (W) ở thành thị và những người làm công việc văn phòng

Cục Thống kê Lao động (BLS) báo cáo rằng tất cả nhóm người tiêu dùng thành thị đại diện cho khoảng 87 phần trăm tổng dân số Hoa Kỳ.

Rõ ràng, các nhóm và chỉ số này đại diện cho những người lấy mẫu, không phải bất kỳ cá nhân hoặc gia đình cụ thể nào.

CPI bao gồm những hàng hóa và dịch vụ nào?

BLS đã tạo ra hơn 200 danh mục cho tất cả hàng hóa và dịch vụ mà họ theo dõi. 200 người này được xếp vào tám nhóm chính:

  • Thực phẩm và Đồ uống: thịt, sữa, bia, rượu, đồ ăn nhẹ, v.v.
  • Nhà ở: tiền thuê nhà, giá nhiên liệu, đồ nội thất phòng ngủ, v.v.
  • Trang phục: quần áo như quần, áo sơ mi, áo len, v.v.
  • Phương tiện di chuyển: phương tiện đi lại, vé máy bay, xăng dầu, v.v.
  • Chăm sóc y tế: dịch vụ bệnh viện, thuốc, vật tư y tế, kính, v.v.
  • Giải trí: TV, thú cưng, phim, v.v.
  • Giáo dục và Truyền thông: chi phí đại học, dịch vụ điện thoại, phần mềm máy tính, bưu phí, v.v.
  • Khác: thuốc lá, cắt tóc và các dịch vụ cá nhân khác

Chỉ số CPI không bao gồm các khoản tiết kiệm hoặc đầu tư, như cổ phiếu và trái phiếu hoặc bất động sản.

Đối với mỗi danh mục trong số hơn 200 danh mục, BLS đã chọn vài trăm mục cụ thể để theo dõi làm điểm mẫu trong dữ liệu của họ.

Rổ hàng hoá và phân loại hàng hoá tính CPI tại Việt Nam có trong bài viết:

Tạm kết

Lạm phát đang là nỗi lo lắng chung, không chỉ của các nhà quản lý tài sản chuyên nghiệp mà còn của nhà đầu tư cá nhân. Bài viết nhỏ này hi vọng mang lại kiến thức cơ bản cho những người quan tâm đến lạm phát. Hãy theo dõi các bài viết cùng chuyên mục lạm phát để xem sự ảnh hưởng của lạm phát đến các dòng tài sản khác nhau: cổ phiếu, trái phiếu, vàng ...

Nội dung hỏi đáp chủ yếu lấy từ usinflationcaculator

Nếu bạn muốn nhận được lời nhắc khi có bài viết mới. Hãy đăng kí lại email ngay bên dưới và like Facebook page của chúng tôi. Chúng tôi rất vui được gặp lại bạn! <3


Share Tweet Send
0 Bình luận
Đang nạp...
You've successfully subscribed to Finaz.vn
Great! Next, complete checkout for full access to Finaz.vn
Welcome back! You've successfully signed in
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.