Hỏi đáp về lạm phát tại Việt Nam

Lạm phát tại Việt Nam đang có xu hướng gia tăng. Cụ thể, tốc độ tăng CPI bình quân 5 tháng (2021) là 1.29%. Trong khi tốc độ tăng của chỉ số sản xuất công nghiệp 5 tháng tăng 9.9%. Điều đó có nghĩa là các ngành sản xuất đang hứng chịu sự gia tăng chi phí sản xuất do giá nguyên liệu đầu vào tăng cao

Hỏi đáp về lạm phát tại Việt Nam

Sau đây là một số thắc mắc thường gặp về lạm phát mà có thể bạn chưa biết hỏi ai.

Sao giá nguyên vật liệu (sắt, thép, xi măng, điện...) tăng cao vậy mà lạm phát không tăng?

Giá nguyên vật liệu (sắt, thép, xi măng ...) là đầu vào ngành sản xuất. Được thống kê trong chỉ số PPI - chỉ số sản xuất công nghiệp. Chỉ số này đã tăng rất mạnh trong thời gian qua, trung bình 5 tháng đầu năm, PPI tăng 11.6%. PPI tăng ngụ ý rằng các công ty sản xuất đang phải chịu chi phí đầu vào lớn và không sớm thì muộn họ cũng phải tăng giá bán sản phẩm. Dẫn đến CPI có thể tăng chậm hơn PPI.

Chỉ số sản xuất công nghiệp PPI của Việt Nam. Nguồn: Tổng cục thống kê

Với các sản phẩm như điện, nước, do tính giá luỹ tiến (dùng càng nhiều càng đắt) nên không thống kê như hàng hoá thông thường mà dùng tổng số tiền chi trả chia cho tổng số lượng tiêu thụ để so sánh.

Giá đất tăng chóng mặt, cứ 2-3 năm tăng gấp đôi mà sao lạm phát không tăng?

Đất là tài sản, không phải hàng hoá. Rổ hàng hoá để tính chỉ số giá tiêu dùng gồm các loại mặt hàng sau

Rổ tính lạm phát tại Việt nam

Chi tiết tất cả các mặt hàng được thống kê có trong trang web của tổng cục thống kê.

Tôi thấy chỉ số lạm phát không phản ánh đúng. Tôi thấy giá cả tăng hơn nhiều.

Việc tính chỉ số CPI không nhất thiết phản ánh chính xác từng cá nhân. Ví dụ, rổ tiêu dùng của một người nông dân khác với người thành thị, của bác sỹ khác với quân nhân. Mức tăng CPI phản ánh góc nhìn chung của toàn quốc gia. Có sự khác nhau giữa từng người, từng khu vực. Dưới đây là mức CPI khác nhau cho từng khu vực

Chỉ số giá sinh hoạt CPI khác nhau cho từng khu vực. Nguồn: Tổng cục thống kê

Một ví dụ khác: Giá phở tăng từ 30k lên 50k. Người ăn phở hàng ngày sẽ thấy túi tiền hụt đi nhanh chóng (lạm phát tăng) trong khi những người ăn tại nhà, tại cơ quan không hề thấy lạm phát này.

Ai cũng biết là sẽ có lạm phát mà chính phủ không làm gì để ngăn lạm phát lại?

Thực ra lạm phát không phải hoàn toàn là thảm hoạ. Khi kinh tế chuyển từ đóng cửa, cách ly vì Covid sang mở cửa. Nhu cầu tiêu dùng của người dân tăng cao, mọi người đổ xô đi mua sắm, du lịch ... làm giá cả tăng lên. Đây lạm phát do cầu kéo, tốt cho nền kinh tế.

Tuy nhiên, khi giá nguyên vật liệu đầu vào tăng cao khiến doanh nghiệp gặp khó khăn và phải tăng giá hàng hoá. Nhu cầu có thể sụt giảm. Đây là lạm phát do cung kéo. Lạm phát này có thể gây hại cho nền kinh tế.

Việc điều hành của chính phủ thường bị chậm so với thực tế. Để ra quyết định cần có con số, mà số thì cần tổng hợp vào cuối tháng, cuối quý. Có số còn phải họp hành, ra quyết định ... dẫn đến việc phản ứng có thể chậm hơn so với thị trường. Nhiều khi ra được chính sách thì thị trường đã thay đổi rồi.

Ở Việt Nam, giá cả tăng vẫn ở mức thấp (dưới 2%) và nỗi lo ngại lạm phát tăng là có thật nhưng chưa ra con số nên chưa có phản ứng gì. Trong nhiều trường hợp, nếu tất cả mọi người đều chắc chắn việc gì đó sẽ xảy ra và hành động trước, có thể sự việc đó sẽ không xảy ra.

Ví dụ: Nếu mọi người đều tin là giá gạo sẽ tăng, người trồng giống cây khác (bắp, đậu tương...) sẽ phá bỏ cây đang trồng và chuyển sang trồng lúa. Nguồn cung tăng lên, giá gạo lại không tăng như dự tính được.

Tạm kết

Lạm phát vẫn là chủ đề được nhắc tới rất nhiều gần đây. Hi vọng bài viết hỏi và đáp về lạm phát giúp bạn hiểu đôi chút về khái niệm khó nhằn này. Mình sẽ cập nhật thường xuyên thắc mắc của mọi người về lạm phát tại đây. Nếu bạn có câu hỏi nào cần giải đáp, hãy để lại trong phần comment nhé!

Nếu bạn muốn nhận được lời nhắc khi có bài viết mới. Hãy đăng kí lại email ngay bên dưới và like Facebook page của chúng tôi. Chúng tôi rất vui được gặp lại bạn! <3

Share Tweet Send
0 Bình luận
Đang nạp...
You've successfully subscribed to Finaz.vn
Great! Next, complete checkout for full access to Finaz.vn
Welcome back! You've successfully signed in
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.