Định giá cổ phiếu theo phương pháp so sánh {Ví dụ minh hoạ, Có file Excel}

Định giá so sánh, vốn đơn giản là dựa trên tâm lý của nhà đầu tư, vốn giống như người mua hàng, luôn so sánh giá của trái táo và trái cam. Việc so sánh giá trị của cổ phiếu(dựa trên PE, PB) có thể giúp nắm bắt được tâm lý nhà đầu tư, tìm vùng giá phù hợp với tâm lý thị trường

Định giá cổ phiếu theo phương pháp so sánh {Ví dụ minh hoạ, Có file Excel}

Định giá đơn giản nhất, ai cũng có thể làm được

Nguyên tắc của việc định giá so sánh

Như đã từng đề cập đến trong bài viết trước về việc định giá cổ phiếu. Thứ nhất: Càng đơn giản càng tốt. Thứ 2: Bạn đúng không quan trọng bằng thị trường đúng, luôn theo dõi xem thị trường nghĩ gì và hành động theo.

Trở lại việc định giá dựa trên nguyên tắc so sánh. Mình sẽ lấy một ví dụ trước để bạn dễ hình dung. Ví dụ này đã nhắc đến ở bài trước cùng series về định giá này

Giả sử bạn định mua nho Mỹ trong siêu thị, giả sử để mua về ăn, bạn thấy giá của sản phẩm và tự hỏi không biết giá đó là đắt hay rẻ. Bạn lượn thêm một vòng để đi xem các sản phẩm khác để có căn cứ so sánh xem mua nho Mỹ có phải là một quyết định tốt hay không. Có thể bạn sẽ lựa chọn các sản phẩm so sánh kiểu:

  • Sản phẩm cùng loại: ví dụ Nho: Nho Úc, Nho Nhật, Nho Việt Nam. Cùng là nho cả mà, cho là hàng Mỹ đắt hơn nhưng cũng không quá đắt so với các sản phẩm cùng loại chứ
  • Sản phẩm cùng lớp: ví dụ cùng là hàng nhập từ Mỹ: Hồng Mỹ, Xoài Mỹ, Hạt điều Mỹ chẳng hạn. Xem cùng là đắt vậy có đắt như nhau không
  • Sản phẩm cùng thị trường: các loại hoa quả khác để ăn. Vì bạn muốn tối đa hoá sự ngon miệng trên giá cả, nếu nho Mỹ quá đắt so với Hồng Đà Lạt, Vải thiều Bắc Giang mà các loại hoa quả này lại tươi và có sẵn ở Việt Nam. Bạn có thể xem xét mua các sản phẩm thay thế này.

Trở lại thị trường cổ phiếu, tâm lý nhà đầu tư cũng tương tự như vậy. Trước khi mua một cổ phiếu nào đó, nhà đầu tư có tâm lý so sánh các chỉ số của cổ phiếu này với cổ phiếu kia. Các chỉ số thường được sử dụng nhất là PE (Giá trên lợi nhuận), PB (Giá trên giá trị sổ sách). Ngoài ra bạn có thể sử dụng với PS (giá trên doanh thu) hay giá trên dòng tiền. Nên nhớ đừng phức tạp quá, và sử dụng công cụ mà nhiều người quen thuộc sẽ tốt hơn.

Cách làm định giá so sánh

Khi muốn xác định giá trị tương đối của một cổ phiếu, có một vài câu hỏi mà bạn có thể tự đặt ra:

  • Cổ phiếu của công ty đó là dẫn đầu ngành, được nhiều người nhắc đến, nằm trong VN30 hay chỉ là một công ty đơn giản, nằm trong midcap hay smallcap?

Có 3 cách áp dụng định định giá so sánh cho cổ phiếu:

  • So sánh với công ty cùng ngành:

Cách này áp dụng cho bất kì công ty nào. Sử dụng cách này, chúng ta so sánh công ty cần định giá với 3 công ty cùng ngành trong khoảng thời gian 4 quý gần nhất để tìm ra khoảng định giá hợp lý. Cách này tương tự với việc so sánh nho Mỹ với nho Nhật, Úc, Việt Nam ta lấy ví dụ ở trên.

  • So sánh với các công ty khác ngành

Cách này thường áp dụng cho các công ty đầu ngành. Việc so sánh các công ty đầu ngành với nhau dựa trên tâm lý của nhà đầu tư, trước khi mua cổ phiếu thường nghĩ đến các công ty đầu ngành trước, so sánh những công ty này và cố tìm ra công ty "tốt, rẻ" nhất để đầu tư. Với các công ty nhỏ, ít danh tiếng, không phải đầu ngành, việc so sánh công ty khác ngành ít tác dụng hơn. Cách này tương tự với việc so sánh nho Mỹ với Cam Mỹ, Táo Mỹ ...

  • So sánh với kế hoạch kinh doanh năm tới

Kết hợp kế hoạch năm và tỷ lệ hoàn thành kế hoạch các năm trước sẽ cho ta giá trị ước lượng EPS của công ty trong năm nay. Cùng với chỉ số PE gần đây để tìm ra khoảng giá trong tâm lý của nhà đầu tư NẾU công ty đạt được EPS như trên.

Thực hành định giá so sánh

Để minh họa phương pháp định giá so sánh, ta chọn 1 cổ phiếu để minh họa ở đây là REE. Nguồn dữ liệu tài chính và giá cổ phiếu lấy từ trang finance.vietstock.vn

Nhận xét ban đầu là REE là công ty hàng đầu trong rổ VN30, phân ngành Xây dựng và Bất Động Sản/Nhà thầu chuyên môn/Nhà thầu thiết vị xây dựng. Chúng ta sẽ áp dụng 3 phương pháp định giá so sánh như đã giới thiệu ở trên. Nguyên tắc là mỗi phương phương pháp so sánh sẽ chọn 3 cổ phiếu để so sánh PE/PB.

  • Phương pháp so sánh cùng ngành: Dựa trên giới thiệu của trang vietstock: ta lấy ba cổ phiếu: VCG, HTN, FCN
Cửa sổ giới thiệu các công ty cùng ngành trên giao diện vietstock
  • Phương pháp so sánh khác ngành, ta lựa chọn các công ty hàng đầu, đại diện cho các ngành khác nhau là: IT, Sản xuất và: FPT, HPG và VNM. Các cổ phiếu này có thể nằm trong mục "Cổ phiếu xem cùng" cũng trên giao diện vietstock. Hoặc bạn có thể lựa chọn 3 cổ phiếu mà bạn nghĩ là có liên quan đến cổ phiếu mà mình quan tâm: có cùng mức doanh thu, có cùng giá trị vốn hóa ...
  • Phương pháp so sánh với kế hoạch doanh thu năm, sử dụng dữ kiện hoàn thành chỉ tiêu 3 năm gần nhất và kế hoạch năm nay (2021) để dự phóng lợi nhuận năm từ đó tính ra EPS và BVPS dự phóng

Với mỗi phương pháp ta sẽ lấy một cổ phiếu tưởng tượng bằng giá trị trung bình PE, PB của 4 quý gần nhất và thời điểm hiện tại của 3 cổ phiếu so sánh. Sau đó so sánh cổ phiếu tưởng tượng này với REE.

Định giá so sánh cùng ngành

REE
Chỉ số Q2/2020 Q3/2020 Q4/2020 Q1/2021 Gần đây nhất
EPS 4 quý gần nhất 4,779.00 4,599.00 5,250.00 5,784.00
BVPS cơ bản 36,068.00 37,369.00 39,389.00 40,859.00
Giá cuối kì 30650 40200 48950 52600 57900
PE 6.4 8.7 9.3 9.1 10.0
PB 0.8 1.1 1.2 1.3 1.4

EPS(lợi nhuận trên cổ phiếu 4 quý gần nhất), BVPS (Giá trị sổ sách trên cổ phiếu) được lấy trực tiếp từ nguồn. Giá cuối kì: lấy giá đóng cửa cuối quý từ lịch sử giá (Quý 1: 31/3, Quý 2: 30/6...). Từ đó tính được PE = Giá cuối kì/EPS và PB = Giá cuối kì/BVPS

Tương tự ta có bảng chỉ số của các cổ phiếu so sánh: VCG, HTN, FCN.

Từ đó, ta tính giá trị PE, PB trung bình của ba cổ phiếếu so sánh trên, ta nhận được bảng:

Trung bình ngành Q2/2020 Q3/2020 Q4/2020 Q1/2021 Gần đây nhất
PE 6.1 4.5 5.6 5.9 5.9
PB 0.8 1.0 1.5 1.6 1.6

Đến đây ta bắt đầu so sánh giá trị PE, PB của REE so với ngành bằng cách lấy tỷ số PE {REE} chia cho PE{ngành} ta được bảng so sánh

So sánh với ngành Q2/2020 Q3/2020 Q4/2020 Q1/2021 Gần đây nhất
% tương đối PE 105.10% 192.87% 166.46% 153.68% 170.57%
% tương đối PB 107.55% 107.72% 84.54% 80.27% 90.18%

Ta có thể nhận xét, trong 4 quý gần đây nhất, PE của REE luôn vượt trội so với trung bình ngành ở mức 105 %- 192%. PB  ở mức 80% - 107%

Như vậy, nếu khoảng PE này tiếp tục được duy trì trong thời gian tới, ta có thể tính được khoảng giá của REE dựa trên PE ngành hiện tại và dao động của PE như trên.

Giá dự phóng = PE ngành hiện tại * khoảng PE dao động * EPS REE hiện tại

Giá dự phóng = 5.9 * (105% - 192%) * 5,784 = 35.6k - 65.5k

Làm tương tự với PB ta được khoảng giá: 51.5k - 69k

Như vậy, dựa trên việc so sánh PE,PB của cổ phiếu REE với PE, PB ngành trong 4 quý gần đây, ta nhận thấy giá của REE có thể chạy trong khoảng 35k - 65k với so sánh PE và 51k - 69k với định giá PB

So với giá hiện tại của REE là 58k, định giá của thị trường là tương đối hợp lý.

Việc diễn giải là phức tạp tuy nhiên việc thực hiện tương đối đơn giản. Bạn chỉ cần nhập thông tin về EPS, BVPS và giá đóng cửa cuối quý của 4 cổ phiếu và bảng excel  là xong. Tất cả mất khoảng 5 phút.

Link file excel, sheet "so sanh cung nganh" tại đây

Định giá so sánh với ngành khác

Việc này hoàn toàn tương tự với sheet "so sanh khac nganh". Bạn lựa chọn cổ phiếu đứng đầu các ngành khác và thực hiện so sánh PE, PB với REE. Ta nhận được khoảng giá:

Kết quả định giá Kém nhất Tốt nhất Hiện Tại
Giá theo PE 58,972 70,010 Định giá thấp
Giá theo PB 53,732 58,688 Định giá hợp lý

Định giá so sánh với kế hoạch năm

Mấu chốt của định giá so sánh kế hoạch năm là:

  • Kiểm tra trong lịch sử, mức độ hoàn thành kế hoạch nằm trong khoảng nào (Mức độ hoàn thành chỉ tiêu doanh thu, lợi nhuận Tốt nhất, trung bình, tệ nhất trong 3 năm gần đây)
  • Dự phóng Lợi nhuận dựa trên 3 kịch bản tốt nhất, trung bình, tệ nhất ở trên
  • Từ dự phóng lợi nhuận, tìm ra EPS, BVPS của cổ phiếu
  • Giá cổ phiếu dựa trên PE = EPS dự phóng * PE năm gần nhất
  • Giá cổ phiếu dựa trên PB = BVPS dự phóng * PB năm gần nhất.

Tổng kết 3 phương pháp định giá so sánh

Sau khi thực hiện 3 phương pháp định giá như trên. Ta nhận được ba khoảng giá khác nhau cho cổ phiếu cần theo dõi trong sheet "Tổng hợp"

Các khoảng định giá cổ phiếu REE theo 3 phương pháp so sánh sử dụng PE, PB

Theo như bảng trên, có vẻ khoảng giá từ 50k - 60k được cả 6 đồ thị xác nhận. Như vậy ta có thể tương đối chấp nhận khoảng định giá hợp lý của REE là 50-60k

Nhận xét

  • Theo đúng tiêu chí ban đầu, việc định giá được giữ ở mức đơn giản và dễ hiểu với những ai quan tâm và có thể thử ngay với nguồn dữ liệu ai cũng có thể truy cập trên các trang tin tức tài chính
  • Định giá luôn dựa vào các giả định và ý kiến chủ quan của người phân tích. Ở đây, các cổ phiếu được chọn dựa nhiều vào gợi ý của trang tài chính về cổ phiếu cùng ngành, cổ phiếu khác ngành nhưng cùng lớp (có vị trí tương đương ở các ngành khác nhau). Việc lựa chọn các cổ phiếu khác nhau để so sánh có thể mang lại kết quả khác nhau. Cần nắm chắc cách chọn cổ phiếu để so sánh.
  • Việc định giá theo phương pháp so sánh dựa hoàn toàn vào dữ liệu từ quá khứ để dự đoán tương lai có thể gây nhiều thiếu sót và nhầm lẫn (tương tự như các chỉ số phân tích kĩ thuật).Nên phương pháp định giá so sánh tốt nhất khi sử dụng khi thị trường đang "đi ngang", thiếu tin tức cơ bản và các chỉ số vĩ mô ổn định.

Tạm kết

Định giá so sánh, vốn đơn giản là dựa trên tâm lý của nhà đầu tư, vốn giống như người mua hàng, luôn so sánh giá của trái táo và trái cam. Việc so sánh giá trị của cổ phiếu(dựa trên PE, PB) có thể giúp nắm bắt được tâm lý nhà đầu tư, tìm vùng giá phù hợp với tâm lý thị trường. Giúp bạn thêm chủ động đầu tư. Bài viết dài nên mình có lược bớt, nếu bạn không hiểu phần nào xin cứ để lại comment ở dưới.

File excel mô tả phương pháp định giá so sánh

Nội dung của bài viết được trích dẫn chủ yếu từ bài giảng của Ts. Quách Mạnh Hào trong nhóm "Quất Mạnh Vào - Làm giàu kiến thức". Đề nghị không trích dẫn nếu không có sự đồng ý của finaz.vn.

Cảm ơn đã đọc đến đây. Nếu bạn muốn nhận được lời nhắc khi có bài viết mới. Hãy đăng kí lại email ngay bên dưới và like Facebook page của chúng tôi. Chúng tôi rất vui được gặp lại bạn trong các bài viết tới! <3

Share Tweet Send
0 Bình luận
Đang nạp...
You've successfully subscribed to Finaz.vn
Great! Next, complete checkout for full access to Finaz.vn
Welcome back! You've successfully signed in
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.