Các lỗi tâm lý khiến nhà đầu tư mất tiền trên thị trường chứng khoán

Đầu tư mãi vẫn chưa tìm thấy thành công? Vấn đề có thể không nằm ở kiến thức mà nằm trong tâm lý của bạn. Hãy khám phá những lỗi tâm lý phổ biến khiến nhà đầu tư mất tiền trên thị trường chứng khoán nhé

Các lỗi tâm lý khiến nhà đầu tư mất tiền trên thị trường chứng khoán

Cổ phiếu giảm mạnh hôm qua, phiên này chắc chắn sẽ tăng

Đây là lỗi nguỵ biện con bạc, khi bạn đánh giá kết quả của một sự vật dựa trên quá khứ của chúng cho dù kết quả không phụ thuộc vào quá khứ. Ví dụ khi bạn tung đồng xu được 5 lần ngửa, bạn có xu hướng tin rằng lần tung tiếp theo sẽ úp cho dù thực tế tỷ lệ úp ngửa vẫn là 50:50.

Lỗi tâm lý này khiến bạn "bắt đáy" quá sớm trong khi giá cổ phiếu đang giảm vì cho rằng giá sẽ sớm tăng lại. Tuy nhiên, thị trường tăng hoặc giảm không hoàn toàn phụ thuộc vào sự tăng, giảm của ngày (hoặc tuần) trước. Đó là lý do chúng ta nên có kiến thức về định giá, để nắm được khoảng giao động của cổ phiếu hơn là dựa hoàn toàn vào quá khứ tăng giảm của chúng.

Ngược lại với lỗi nguỵ biện con bạc là lỗi Bàn tay nóng. Khi nhà đầu tư tin rằng, cổ phiếu đã tăng x phiên rồi sẽ tiếp tục tăng tốt. Dễ dẫn đến nhà đầu tư "đu đỉnh".

Bán lời giữ lỗ

Đây là hiệu ứng mà rất, rất nhiều nhà đầu tư mắc phải (trong đó có mình) khi họ bán các khoản đầu tư mang lại lợi nhuận và do dự khi bán các khoản đầu tư lỗ. Nhiều nhà đầu tư cho rằng cổ phiếu đã giảm rồi sẽ tăng lại thôi nên kiên quyết giữ. Một số khác sợ rằng khi ra quyết định bán là chấp nhận rằng mình đã thất bại nên thà làm "cổ đông đầu tư dài hạn", "đầu tư giá trị" còn hơn thừa nhận mình sai.

Để chống lại lỗi "bán lời giữ lỗ" bạn luôn nhớ rằng: bạn mua cổ phiếu vì lý do gì thì cũng bán vì lý do đó. Ví dụ, nếu bạn mua vì RSI giảm dưới 30 thì cũng sẽ bán khi RSI tăng trên 60. Đặt chốt bán và chốt lỗ rõ ràng ngay khi vào lệnh sẽ giảm bớt  lỗi này.

Anh ấy là người thành công, chắc anh ấy sẽ "phím" đúng

Đây là lỗi "Hiệu ứng hào quang" rất hiệu quả đối với nhà đầu tư mới và được sử dụng thành thục bởi các hội lừa đảo tài chính, chứng khoán. Khi các hội nhóm "phù phép" các cá nhân tham gia với tiền, siêu xe, gái xinh để thu hút người mới trước khi lừa gạt tiền của nhà đầu tư và biến mất. Tâm lý người giàu nói gì cũng đúng và người chụp ảnh cùng tiền và siêu xe là thành công và giàu có khiến một số người mù quáng nghe theo và dễ bị lừa.

Lịch làm việc hàng ngày của các "chuyên gia" trên mạng xã hội. Hãy cẩn thận với những người bạn có facebook kiểu như vậy nhé. Nguồn: Internet

Một việc khác nữa liên quan đến "hiệu ứng hào quang" nữa là, bạn tin tưởng các cá nhân có chuyên môn ngành X, đồng thời cũng tin luôn khi họ bàn về ngành Y vốn không phải chuyên môn của họ. Tâm lý ở đây là "người giỏi nói gì cũng đúng" có thể sẽ hại bạn. Khi kiến thức ở mỗi chuyên ngành là khác nhau và khó có thể mang suy luận từ ngành này sang ngành kia được.

Không lên là lỡ tàu

Hiệu ứng FOMO - Sợ bỏ lỡ cơ hội (Fear of missing out) là một lý do khác khiến nhà đầu tư cá nhân nhanh chóng "đu đỉnh". Khi có cổ phiếu tăng giá, truyền thông chú ý, các hội nhóm bàn bạc, nhà đầu tư mua vào khi giá đã tăng đáng kể. Ngược lại các nhà đầu tư lớn mua vào đã chuẩn bị bán thu lời. Đây là hiệu ứng rất khó cưỡng lại, đơn giản vì con người là động vật xã hội thường có xu hướng hành động theo đám đông. Nếu bạn không có nghiên cứu và phân tích riêng, rất dễ bị cuốn vào dòng thông tin trên mạng xã hội.

Hiệu ứng FOMO cũng có phần giống với hiệu ứng Ưu tiên đổi mới (Pro - Innovation). Theo hiệu ứng này, người ta thường chạy theo công nghệ, làn sóng mới, vốn luôn được truyền thông hứa hẹn sẽ "tạo cuộc cách mạng", "thay đổi hoàn toàn" ngành X, ngành Y. Họ không tìm hiểu quá khứ để thấy rằng, nhiều công nghệ đã nổi lên và chìm xuống mà không kịp tạo ra cuộc cách mạng nào. Hoặc đầu từ vào công ty A, B vì ngành công ty này hoạt động đang rất "hot". Giữa phát triển ngành và hoạt động công ty lại là vấn đề khác nữa.

Tạm kết

Các hiệu ứng tâm lý hoạt động rất mạnh và nguy hiểm ở chỗ, bản thân chúng ta không hề biết chúng tồn tại và ảnh hưởng đến việc ra quyết định của bản thân. Đặc biệt trong ngành tài chính, đầu tư, nơi các nhà đầu tư phải ra nhiều quyết định mỗi ngày và mỗi quyết định sai phải trả giá ngay bằng tiền bạc. Ngoài việc tự rèn luyện để phát triển logic, tránh việc suy đoán và theo số đông. Việc rèn luyện tâm lý đầu tư cũng rất quan trọng.

Hãy theo dõi finaz.vn fanpage để cập nhật những bài viết tiếp theo về chủ đề tâm lý tài chính nhé


Share Tweet Send
0 Bình luận
Đang nạp...
You've successfully subscribed to Finaz.vn
Great! Next, complete checkout for full access to Finaz.vn
Welcome back! You've successfully signed in
Success! Your account is fully activated, you now have access to all content.